۱۳۸۹ دی ۳, جمعه

بوروکراتیزاسیون نهاد مداحی؛ از تغییر فرم تا تحول محتوا

1- ما از جامعه‌شناسی می‌آموزیم که در بسیاری مواقع، تغییر در «فرم» نهادهای اجتماعی، تغییر در محتوا را هم به دنبال دارد (مثلاً زیمل به ما می‌آموزد که تغییر در تعداد اعضای گروه – تغییر در فرم- ، تغییر در محتوای روابط آن گروه – تغییر در محتوا- را در پی دارد.) [کوزر: 1380]
2- بوروکراتیزه شدن نهادها هم تنها تغییری در فرم آن‌ها نیست بلکه ماهیت و روح آن‌ها را دیگرگون می‌کند. به عنوان مثال ماکس وبر معتقد است که تغییراتی چون عقلانی شدن، قابل پیش‌بینی شدن، ابزاری شدن، کارآ شدن و ... را به دنبال خواهد داشت: «دیوانسالاری ماهیتی "عقلانی" دارد، به این معنی که قوانین و وسایل و اهداف و واقع گرایی بر آن حاکم است. بنابر این در همه جا پیدایش دیوانسالاری و گسترش آن به یک معنی "نتایج انقلابی" به بار میآورد؛ نتایجی که به طور کلی پیشرفت عقلگرایی را در پی داشته است.» [وبر،1387: 277]
3- «مداحی» در تقسیم‌بندی وبری، از دید من، مصداق نوعی «کنش عاطفی» است. منطق بوروکراسی، که مبتتنی بر نوعی عقلانیت است، با منطق ماهوی و ذات‌گرایانه‌ی کنش مداحی در تضاد است.
4- اما با بوروکراتیزه کردن کنش عاطفی «مداحی»، کارآیی ابزاری برای رسیدن به اهداف مد نظر قدرت، افزایش می‌یابد.

منابع:
1- کوزر، لیویس. (1380) زندگی و اندیشه‌ی بزرگان جامعه‌شناسی، ترجمه‌ی محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی.
2- وبر، ماکس. (1387)، دین، قدرت، جامعه، ترجمه‌ی احمد تدین، چاپ سوم، تهران: نشر هرمس.

۲ نظر:

  1. یادم میاد یکی نقل میکرد: صاحب مجلسی از مداح میخواد فقط بر اساس واقعیت حرف بزنه و چرندیات قاطی روضه نکنه. مداح همین کار و میکنه. صاحب مجلس میبینه هیچکی گریه نمیکنه.آخر سر به مداح میگه : از اون زهرماریها(چرندیات) قاطیش کن.
    گریه یه حسه. نمیشه کاملا عقلانیش کرد ولی باید به سمت گریه(به عنوان نتیجه مداحی) با دلایل عقلانی پیش بریم. نه اینکه از زبان ذوالجناح هم اگه خواندند گریه کنیم. باید عاقلانه بدانیم که ذوالجناح حرف نمیزده.منبر و وعظ و مدح همه ابزاریست که میتواند در خدمت ایدئولوژی غالب یا مخالف قرار بگیره. به قول بوردیو میدانی ست فرهنگی
    (ذوق میکنم وقتی مادر کودکان!!! اهدایی خطابم میکنی. احساس میکنم چهارتا بچه ،دوتا دختر دوتا پسر، دارن از سر و کولم بالا میرن وقتی میخوانم مادر کودکان اهدایی. ممنون از انرژی مثبتت)
    {اینجا چرا سخت نظر میگیره باید چندبار ترای کنه آدم}

    پاسخحذف
  2. سلام مادر عزیز کودکان اهدایی! :) من هم خوندن نظرات خوب و دقیقت و نثر طناز و نکته‌سنجت لذت می‌برم همیشه! (به خصوص وقتی گیر میدی به اون ایده‌ی حذف حروف!! :)) چقدر بدم راستی بیخیال اون ایده شی؟) :)
    از بابت سخت بودن نظر دادن هم واقعن من شرمنده ام و نمیدونم مشکل چیه! :( از گیرنده نیست به هر حال و دست به آنتن نزن!
    مخلص

    پاسخحذف